Nakalimutan na ba talaga natin ang EDSA?

Ano ba talaga ang EDSA "people power revolution"? At bakit sinasabing tila yata nakalimutan na natin ang diwa ng EDSA? Totoo bang nakalimot na tayo o baka yung iba, lalo na yaong mga namumuno sa ating gobyerno?

Kung sasabihin nating laban sa diktadurya ang EDSA revolt, naganap at natapos ito nang mapatalsik ang Pangulong Marcos. Sa dalawamput siyam na ulit mula 1986, ginugunita natin ang makasaysayang araw na ito. Pinutol natin ang diktadurya at nanumbalik ang kalayaan. Ngunit, pansinin nating maigi ang pahayag na ito---ang panunumbalik ng kalayaan.

Anong kalayaan ang naibalik? Una, ang kalayaan ng pamamahayag. Limitado noong batas militar dahil sa naturalesa o natural na kalagayan noon--siyembre batas militar ang umiiral, natural na limitado ang pamamahayag batay lamang sa gusto o nais ng nakatataas o yaong nasasa kapangyarihan.

Pansinin---nanauli nga ang kalayaan sa pamamahayag ngunit ito ay pinalitan ng pagsisikil naman sa karapatan ng mga mamamahayag. Noon bang panahon ng batas militar, ilan ang naging biktima at binusalan ang bibig? Ikumpara ito mula sa 1986 hanggang sa kasalukuyang panahon na kung kailan hindi lamang bibig ang binubusalan kundi maski buhay ay kinukuha sa atin.

Ilang libong mamamahayag na ang nagbuwis ng buhay mapanatili ang kalayaang ito. Ano ngayon ang naging pagkakaiba noong batas militar at sa kasalukuyang panahon kung ating kikilalanin na patuloy pa rin ang pagpatay at pagsikil sa pamamahayag? May nagbago ba?

Isa sa kalayaang nanumbalik ay yaong tinatawag na kalayaang pang-ekonomiya na kung saan, malayang nakapagnenegosyo ang mga tao. Tama yan sa isang kapitalistang sistema na ang basehan ng yaman ay ang kalayaan ng kapital.

Nabuksan nga natin ang ekonomiya mula sa pagsikil ng iisang grupo tungo naman sa isang kalagayang kontrolado pa rin ng iilang pamilya. Mayroong positibo at negatibong epekto ang pananauli ng kalayaan sa pagnenegosyo.

Isang malaking negatibo ay ang pag-aaportion ng ekonomiya sa mga elitistang pamilya. Pansinin--noong panahon ni Marcos, mayroong matatatag na industriya ang Pilipinas. Ngayon, anong industriya ang nasasa pagmamay-ari ng mamamayan? wala. Lahat na halos ng industriya ay ibinigay sa mga dambuhalang kumpanya o mga elitistang pamilya. Tanong--ito ba ang sinasabi nating pagbabago--ang ilagay sa balag ng alanganin ang kinabukasan ng mga mamamayan kapalit ng dominasyon sa ekonomiya ng iilang naghaharing pamilyang elitista?

Binabalik-balikan natin ang EDSA people power revolution at sa dalawamput siyam na beses, pinapaalalala sa atin ang mapait na katotohanang walang naging pagbabago kundi ang pananauli ng mga sakit at suliraning naging dahilan nga bakit lumala ang sitwasyong panlipunan na naging sanhi ng deklarasyon ng batas militar.

Nakalimutan na ba natin ang EDSA?
Dinurog na ba ng panahon ang ating pag-asa?
Ginawa na bang manhid ang ating mga mata
Napagod na ba ang ating mga paa
sa katatakbo sa
lubak-lubak na kalsada.

Nakalimutan na ba natin ang EDSA?
Isang kabanata kung saan
pinatalsik ang isang pamilya
at ipinalit ay isa ring pamilya
ngunit katanggap tanggap sa elitista.

Nakalimutan na nga ba natin ang EDSA?
nang tayo'y nagkaisa, itinaas ang mga idolo't
ideolohiya at
ipinakita ang tibay ng madla
laban sa mga tangke't sundalong
may dalang baril at batuta

Walang kulay ang linyang kita sa Roxas boulevard
kinain na ng dilim ang mga dilaw

Carlos Celdran and Redefining Subversion

"Art and Liberation--The "subversive" Carlos
with Leslie Bocobo and Pat Mangubat

It wasn't surprising that even in a cosmopolitan city such as Dubai, things like art, are still being considered subversive. At the largest art exhibit in the Middle East held in Dubai, avant-garde protest artist Carlos Celdran's philosophical viewpoint got censored, just because he tried to tell the truth. 


His depiction of Imelda Marcos, wife of former dictator Ferdie Marcos was not flattering, but it does not mean that he lied about how Meldy used her charms to convince former Libyan president Moammar Khadaffy to take an active role in pacifying the violent South during Martial Law. Khaddafy did stop helping the Bangsamoros in their struggle against Marcos and it was historically correct to say that Meldy had a big role in bringing together MILF leader Nur Misuari, the government and the Libyans in what is now known as the 1979 Tripoli agreement.


Celdran's art was not bold nor abstract--it was simply, the truth. That incident happened and for me, does not merit any singular objection.


Fact is, what happened shortly after the 1979 Tripoli agreement, which was supposed to end the Bangsamoro struggle was overtly subversive, to say the least. Admit it---post-Tripoli agreement was pure canard. It momentarily brought peace in the South, but the struggle remained. Had Carlos depicted post-Tripoli Mindanao, it could have merited a stronger reaction.


What is most refreshing about what happened to Carlos is the re-definition of protest. Gone are the days when youngsters wearing Mao shirts and caps populate the protesting mobs. Now, even people of such fine pedigree such as Carlos are showing their subversion in their own styles. 


For those who don't know, Carlos is not your typical ideologue, the one whom the military considered as security threats. 


Fact is, Carlos' ideology is amorphous--no mold, just simply protesting what is wrong about the things happening right now.


Carlos was once a banker in New York. He went back and embraced his being Filipino. He looks cono to you and me, but behind that facade lies a caring and understanding soul that wants to liberally break free from the mold that society had secured for him since his birth.


What is good about the things Carlos is doing is the way he redefines the concept of political subversion. 


You don't need to be a Commie to be able to see what's wrong and act upon it, no. You only need to be a citizen and open your eyes to the truth--that you live in a society where brute force is the Law and governments are wolves that shepherd the sheep through mass indoctrination. 


Carlos chose not to tread the path recommended by society to him. He chose to tread the path least taken--that of a revolutionist who simply want the world to know what is happening.


He's like Neo of the Matrix whose eyes have been opened and he is breaking all the established rules to liberate those who continually live peaceful lives when all they are, really, are hosts being literally eaten by society's fat parasites.